Biểu đồ Histogram là gì? Hiểu để tối ưu hoá ảnh số

Histogram là một đồ thị hình chữ nhật mô tả việc phân bố các pixels của tấm ảnh trên từng khu vực sáng tối. Trong đó, trục tung (chiều dọc) của Histogram biểu thị số lượng pixel đang có tại khu vực đó, càng dâng cao thì tức là chi tiết của ảnh đang nằm ở khu vực đó. Ngược lại, có khu vực quá thấp thì đồng nghĩa với việc không có nhiều chi tiết tại khu vực này. Còn trục hoành, nó biểu thị tông sáng của tấm ảnh theo theo chiều từ trái sang phải, từ tối sang sáng.

Đây là một dạng Histogram mà ít nhất bạn đã nhìn thấy một lần.

Có 3 loại Histogram phổ biến là:

• Red, Green, Blue biểu thị cho từng kênh màu của ảnh.
• RGB là gộp chung giá trị của ba kênh trên thành 1 giá trị duy nhất.
• Luminosity biểu thị sự phân bố pixel theo tông sáng, không tồn tại khái niệm màu sắc, sử dụng với ảnh đen trắng.

  Và nếu bạn để ý thì Luminosity luôn có hình dạng khác so với RGB.

Trục hoành của Histogram là nơi biểu thị tông sáng của tấm ảnh, từ mức tối đen cho tới trắng bệch, cũng liên quan luôn tới khái niệm kỹ thuật Full RGB Level (0-255). Và người ta chia trục hoành này thành 5 khu vực để thay cho việc đánh số từ 0-255:

Phân chia khu vực trên trục hoành Histogram

• Blacks: Đúng như tên gọi, Blacks là khu vực được coi là tối nhất trên ảnh. Các pixel tại đây gần như không thể nhìn thấy rõ ràng trên màn hình, thường được coi là màu đen mặc dù nhìn theo tham số kỹ thuật, nó không phải là màu đen hoàn toàn.

• Shadows: Đây là khu vực nằm trên Blacks, thường là khu vực có màu xám đậm, vẫn được tính là khu vực tối nhưng mắt người hoàn toàn có thể nhìn thấy chúng trên ảnh. Tôi có thể lấy ví dụ như hình ảnh một người đang ngồi dưới bóng cây giữa trời nắng, ảnh được phơi sáng chuẩn thì các pixel của người đó sẽ nằm hết ở khu vực Shadows.

• Midtones (Lightroom gọi đây là Exposures): Đây là khu vực nằm ở giữa histogram, có độ xám trung tính. Các pixel ở khu vực này được thể hiện với độ sáng / tối vừa đủ để chi tiết có thể nổi bật trên bức hình ngay sau khi chụp xong, điển hình là da người nếu như bạn tập trung đo sáng vào chúng, trong điều kiện ánh sáng đầy đủ.

• Highlights: Đối lập với Shadows, đây là khu vực thể hiện ánh sáng mạnh nhưng không trắng hoàn toàn, các chi tiết vẫn được hiển thị rõ trên màn hình và có độ sáng cao hơn hẳn so với Midtones.

• Whites: Đối lập với Blacks, đây được coi là khu vực sáng nhất. Các pixel gần như không thể nhìn rõ trên màn hình và được coi là màu trắng, từ trắng đục cho tới màu trắng bệch hoàn toàn.

Hệ thống vùng sáng (The Zone System) là gì?

Thực chất cách phân chia mà bạn vừa xem ở trên được xây dựng trên cơ sở The Zone System (Hệ thống vùng sáng) của Ansel Adams và Fred Archer vào năm 1939. Trong hệ thống này, hai tác giả đã vẽ ra một Dải nhạy sáng (Dynamic Range) của phim cuộn đen trắng, chia nó thành 11 vùng khác nhau, đánh số thứ tự la mã từ 0 cho tới X, mỗi vùng tương ứng với 1-stop và chú thích các vùng này nên dành cho những chi tiết nào trên ảnh, tạo thành thước đo sáng hữu hiệu cho những bức hình được chụp ra.

Hệ thống Vùng trong nhiếp ảnh

Histogram khi được chia ước lượng theo Hệ thống Vùng

Cho tới ngày nay, hệ thống này vẫn đúng với thế hệ máy DSLR hiện tại. Nhưng, do hạn chế của định dạng file JPG và màn hình máy tính nên mọi chi tiết chỉ thể hiện tốt trong phạm vi từ Vùng III cho tới Vùng VII. Mọi chi tiết nằm sau 2 vùng này đều có thể bị mất khi xem trên các thiết bị điện tử khác nhau, vì vậy bạn hãy lưu ý điều này khi hậu kỳ một tấm ảnh!

Độ rộng của Histogram và chi tiết của ảnh

Một bức ảnh được tạo thành nhờ những điểm ảnh có mức độ sáng tối khác nhau, và càng có nhiều mức độ sáng tối càng có nhiều chi tiết trong ảnh, nếu tất cả các điểm ảnh đều có cùng một độ sáng, ảnh sẽ không có một chi tiết nào hết.

Histogram càng rộng (trải dài) ảnh càng chi tiết và ngược lại, càng hẹp thì càng ít chi tiết.

Ngoài việc trải rộng Histogram, độ liền mạch của Histogram cũng ảnh hưởng đến chi tiết ảnh, khi chỉnh sửa ảnh số, các bạn cố gắng giữ cho Histogram được đều và liền mạch không ngắt quãng để giữ nhiều nhất chi tiết ảnh.

Màu sắc của ảnh số

Khi tắt máy tính, màn hình không hiển thị ánh sáng, ta có màu đen (về mặt lý thuyết). Khi bật máy lên, các điểm ảnh bắt đầu được phát sáng theo những cường độ khác nhau để tạo ra hình ảnh. Cùng nguyên tắc hiển thị về sáng tối ở trên, ba màu cơ bản này cũng được hiển thị từ tối nhất đến sáng nhất trong khoảng từ 0 đến 255 trên Histogram, cường độ sáng của màu được thể hiện bằng các con số giữa 0 và 255, số càng cao cường độ phát sáng càng mạnh và màu càng rõ, vượt quá vạch 0 ta không có màu (cường độ sáng=0, nguồn sáng tắt), vượt quá vạch 255 ta chỉ có màu đơn thuần chứ không còn chi tiết (tiếng Anh gọi là Solid Color), cũng giống như các mức độ sáng tối đã nói ở trên (0 là tối nhất (đen), và số tăng dần là sáng dần đến 255 là sáng nhất (trắng).

1. Máy tính dùng 3 màu cơ bản Red, Green, Blue để hiển thị màu, ba màu này cũng được hiển thị độ mạnh yếu tương tự như nguyên tắc hiển thị các khoảng sáng tối ở phần trước, nghĩa là có các mức độ tăng dần từ 0 đến 255.
2. Mỗi mức độ mạnh yếu của 3 màu này có thể kết hợp với nhau để tạo ra các màu sắc khác nhau, được thể hiện bằng các bộ số RGB khác nhau.
3. Các khoảng sáng tối không màu khác nhau chính là sự kết hợp của ba màu này khi R=G=B.

Copyright © Chun Productions